Theo IFAB Law 7, thời gian bù giờ được thông báo là mức tối thiểu chứ không phải mốc bắt buộc thổi còi ngay. Trọng tài có thể tăng thêm thời gian nếu phát sinh gián đoạn mới, nhưng không được rút ngắn phần đã thông báo. Nếu phải thực hiện hoặc đá lại một quả phạt đền vào cuối hiệp, hiệp đấu được kéo dài đến khi quả đá hoàn tất.
Điểm chínhBù giờ được tính cho các khoảng thời gian bị mất trong từng hiệp. · Con số giơ bảng là mức tối thiểu; trọng tài có thể cộng thêm nhưng không giảm. · Một lần dừng trận kéo dài không tự động được cộng nguyên thời lượng vào số phút bù giờ còn lại. · Nếu phải thực hiện hoặc đá lại phạt đền cuối hiệp, hiệp được kéo dài đến khi quả đá hoàn tất. · Sai số bấm giờ ở hiệp một không được bù bằng cách thay đổi độ dài hiệp hai.
Bảng bù giờ cho biết điều gì?
Trọng tài cộng thời gian đã mất trong mỗi hiệp vì thay người, đánh giá hoặc đưa cầu thủ chấn thương rời sân, câu giờ, xử lý kỷ luật, các đợt dừng y tế được phép, VAR kiểm tra hoặc xem lại, ăn mừng bàn thắng và nguyên nhân khác khiến trận đấu bị trì hoãn đáng kể. Trọng tài chính quyết định lượng thời gian cần bù; trọng tài thứ tư thường thông báo con số tối thiểu ở phút cuối cùng của hiệp. [1]
Vì vậy, khi bảng điện tử báo bốn phút, đó không phải lời hứa rằng trọng tài sẽ thổi còi đúng vào cuối phút thứ tư. Nếu có thêm một lần thay người, chấn thương hoặc tình huống VAR trong khoảng thời gian ấy, trọng tài có thể cho đá lâu hơn để bù khoảng dừng mới. Ngược lại, trọng tài không được rút ngắn con số tối thiểu đã báo chỉ vì diễn biến sau đó diễn ra nhanh hơn dự kiến. [1]
Bù giờ không phải một khoảng thời gian cố định giống nhau giữa mọi trận. Hai trận có cùng số bàn thắng có thể có phần bù giờ khác nhau vì số lần thay người, chấn thương, tranh cãi, kiểm tra VAR và ăn mừng khác nhau. Con số được thông báo phản ánh đánh giá của trọng tài về thời gian bị mất trong hiệp đó, không phải một phần thưởng hoặc hình phạt cho đội đang dẫn trước hay đang bị dẫn.
Trọng tài xử lý một lần dừng trận dài như thế nào?
Phần bù giờ phải phản ánh thời gian thi đấu còn lại và các lần dừng thực tế, chứ không phải cộng máy móc toàn bộ thời lượng của một sự cố vào cuối hiệp. IFAB nêu ví dụ: trọng tài đã quyết định bù ba phút; ngay trước khi thời gian chính thức kết thúc, trận đấu dừng vì chấn thương và kéo dài năm phút. Khi trận đấu tiếp tục, trọng tài vẫn cho chơi phần ba phút ban đầu còn lại, thay vì tự động cộng thêm năm phút mới. [1]
Cách tính này tránh việc một lần dừng gần cuối hiệp biến thành thời gian chơi vô hạn. Nếu còn một phút trong phần bù giờ mà chấn thương làm trận đấu dừng năm phút, lượng bù thêm sau khi trận đấu khởi động lại sẽ tính theo phần thời gian chơi đã mất so với lượng còn lại, chứ không mặc nhiên là năm phút trọn vẹn. Tuy nhiên, trọng tài vẫn có thể bổ sung nếu sau đó xuất hiện thêm một sự kiện làm mất thời gian.
Người xem thường nhầm thời gian đồng hồ treo tường với thời gian bóng thực sự lăn. Đồng hồ trận đấu thường tiếp tục chạy, còn trọng tài theo dõi các khoảng dừng để quyết định thời điểm kết thúc. Vì thế bảng số phút và đồng hồ phát sóng có thể khiến khán giả nghĩ hiệp đã kéo dài quá lâu, trong khi trọng tài đang hoàn tất phần thời gian tối thiểu hoặc bù các sự cố mới.
Vì sao hiệp đấu có thể tiếp tục sau phút cuối?
Nếu một quả phạt đền phải được thực hiện hoặc đá lại vào cuối hiệp, Law 7 yêu cầu kéo dài hiệp cho đến khi quả đá hoàn tất. Trọng tài không kết thúc trận đấu giữa lúc cầu thủ chuẩn bị sút chỉ vì đồng hồ đã đến phút cuối. Quy định này bảo đảm tình huống phạt đền được giải quyết theo luật thay vì bị cắt ngang bởi thời gian thông thường. [1]
Kết quả của quả đá quyết định trận đấu kết thúc ra sao. Nếu bàn thắng được ghi hợp lệ từ quả phạt đền được thực hiện trong phần thời gian kéo dài, bàn thắng được công nhận và trọng tài có thể thổi còi kết thúc mà không cần tổ chức giao bóng giữa sân. Nếu cú đá hoàn tất mà không có bàn thắng, hiệp kết thúc theo quy trình của trận đấu. Chi tiết về việc có phải đá lại phụ thuộc vào lỗi cụ thể của thủ môn, người sút hoặc cầu thủ khác.
Quy tắc kéo dài để hoàn tất phạt đền khác với một đợt tấn công đang diễn ra. Trọng tài không có nghĩa vụ để đội tấn công tiếp tục một pha bóng thông thường sau khi thời gian đã hết chỉ vì họ đang tiến gần khung thành; ngoại lệ là tình huống luật quy định phải hoàn tất, như quả phạt đền cần được đá hoặc đá lại. Điều này giúp phân biệt thời gian bù giờ với một cơ hội ghi bàn còn dang dở.
Thời gian bù giờ giữa hai hiệp được tính riêng ra sao?
Trọng tài tính thời gian mất riêng trong từng hiệp. Law 7 nói rõ sai số bấm giờ của hiệp một không được bù bằng cách kéo dài hoặc rút ngắn hiệp hai. Nếu đồng hồ hiệp đầu chạy thiếu hoặc thừa, trọng tài không được sửa sai bằng cách thay đổi độ dài hiệp sau; mỗi hiệp được xử lý theo thời gian và sự kiện của chính nó. [1]
Giờ nghỉ giữa hai hiệp không được dài quá 15 phút; điều lệ giải đấu phải quy định thời lượng nghỉ và chỉ có thể thay đổi khi trọng tài cho phép. Trong hiệp phụ, có thể có quãng nghỉ uống nước ngắn ở giữa hai hiệp phụ theo giới hạn nêu trong luật. Việc giờ nghỉ kéo dài hay rút ngắn không biến các phút đó thành thời gian thi đấu hoặc bù giờ của hiệp trước. [1]
Khi xem trực tiếp trên KLIVE, người xem có thể phân biệt ba thứ: thời gian thi đấu cơ bản, phần bù tối thiểu được thông báo, và phần kéo dài thêm do sự cố hoặc quả phạt đền cần hoàn tất. Theo dõi các trận bóng đá trực tiếp trên KLIVE sẽ dễ hiểu hơn nếu xem bảng bù giờ như mốc tối thiểu, đồng thời chú ý tín hiệu và quyết định cuối cùng của trọng tài thay vì chỉ nhìn đồng hồ trên màn hình. KLIVE – các trận bóng đá trực tiếp
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Bốn phút bù giờ có nghĩa là trọng tài phải thổi còi đúng sau bốn phút không?
Không. Đó là mức tối thiểu; trọng tài có thể cộng thêm nếu phát sinh thời gian bị mất.
Trọng tài có thể rút ngắn số phút bù giờ đã thông báo không?
Không. Thời gian tối thiểu đã báo có thể được tăng lên nhưng không được giảm.
Một chấn thương kéo dài năm phút vào cuối hiệp có luôn cộng thêm đủ năm phút không?
Không tự động. Trọng tài xét phần bù giờ còn lại và thời gian thực sự bị mất; không cộng máy móc toàn bộ sự cố.
Điều gì xảy ra nếu phải đá phạt đền khi hiệp đã hết giờ?
Hiệp được kéo dài để quả phạt đền được thực hiện hoặc đá lại đến khi hoàn tất.
Có thể bù sai số đồng hồ hiệp một vào hiệp hai không?
Không. Law 7 yêu cầu không thay đổi độ dài hiệp hai để sửa lỗi bấm giờ của hiệp một.